Yapay Zekâ ChatCBT’nin 30 Kasım 2022 de piyasaya sürülmesiyle hayatımıza girdi. Daha piyasaya çıkmadan önce de hakkında çokça yazı ve makale okuyarak izliyordum. İki ay sonra ChatCBT’yi kullanmaya başladım. Şu anda ikisi lisanslı olmak üzere bilgisayarımda altı tane YZ var ve hepsini yaptığım çalışmanın özelliğine göre kullanıyorum. Cep Telefonumdaki üç YZ da ayrı. Ayrıca aldığım ve okuduğum yapay zekâ kitaplarının sayısı elliyi aştı. Anlayacağınız 2023-2024 te tamamen YZ’ya yoğunlaştım.
YZ’nın piyasaya çıkışından altı ay sonra Munzur Üniversitesinin düzenlediği Uluslararası KAYFOR’da bilim adamlarımıza şu soruyu sordum. Dedim ki; sizin bu yapay zekânız bizi köleci topluma geri götürecek, ben Dersimli bir çobanım ve buna razıyım ama köle olmak istemiyorum. YZ’nın beni, bizi köleleştirmemesi için ne yapmalıyız? Sizler bilim insanı olduğunuz için buna çözüm bulun.
Baktım bizim bilim adamlarının çoğu benden de cahil, kendi derdime kendim çözüm aramaya koyuldum. YZ’dan kaçmanın mümkün olmadığı kesin kanaatine erken vardım. Hem yok edici hem de var edici bu yeniliğin, yararlarından yaralanmayı, zararlarından da korunmayı ilke edindim. Bunu onlarca sosyal medya paylaşımlarım ve makalelerimde de işledim. Yine Munzur Ü. mizin düzenlediği uluslararası KAYSEM SEMPOZYUMU’nun 23 Ekim 2025 teki sunumumda ağırlığı Yapay Zekaya ayırdım.
Bana bu konuda “hoca bu YZ konusunu takıntı yapmış” diyen dostlarım var. Evet doğrudur. Ama kendim için değil, Dersimliler için takıntı yaptım. Bir an evvel Dersimlilerin özellikle de gençlerimizin YZ’yı en iyi ve en doğru şekilde kullanmalarını istiyorum.
Yoksa Luddistler kervanına katılırlar. Açıklayayım. Luddistler ve Ludizm Nedir?
Luddistler (Luddites)
, Bildiğiniz üzere sanayi devrimi buharlı makinanın icadıyla 19. yüzyılın başlarında İngiltere’de başladı. Hareket özellikle 1811–1816 yılları arasında Birleşik Krallık’ta yoğunlaşmıştır. Adlarını, efsanevi bir figür olan işçi Ned Ludd’dan alırlar.
Neden Ortaya Çıktılar?
Sanayi Devrimi sırasında:
- Dokuma ve tekstil makineleri yaygınlaştı.
- Usta zanaatkârlar işlerini kaybetmeye başladı.
- Ücretler düştü.
- Çalışma koşulları ağırlaştı.
İşçi Ned Ludd, arkadaşlarının işini ellerinden alan dokuma makinesine ilk balyozu indiren kişi olduğu için bu direnişin sembolü olmuştur. O günden sonra bilim ve teknolojiye karşı direnenlere Luddistler denildi. Harekat da literature Ludizm olarak geçti. Ludizm, teknolojik gelişmelere ve makineleşmeye karşı duyulan tepkiyi ifade eden düşünce akımıdır.
Ey! Dersimliler; dünyada var olan yüz milyon canlı türünün doksan milyonu yok olup gitti. Geriye yalnız on milyon canlı türü kalmış durumda. 18. YY da dünyanın en büyük imparatorluğu olan Osmanlı bilek-kılıç gücüyle topraklarını büyütmeye çalışıyorlardı. Aynı dönemde aklını büyütmekle uğraşan İngilizler buharlı makinayı icat etti. Sanayi devrimnini başlatan İngilizler küçücük bi rada ülkesi iken, üzerinde güneş dünyanın batmayan en büyük imparatorluğuna dönüştü. İşte bu ingiliz “fendi” matbaaya, bilgiye ve bilime sırtını dönen Osmanlıyı yenerek dünyadan sildi.
Daha sonra, 500 yıl önce ingiliz çocoğu olarak doğan ABD bilişim ve teknoloji devrimiyle dünyanın ağası ve patronu oldu. Günümüzde yapay zeka devrimiyle hala bu dünya liderliğini sürdürüyor.
Ey! Dersimliler; kişibaşına düşen 85.000 dolar gelirleriyle dünyanın en zengin ülkeleri olan lüxsenburg ve Singapur ülkelerinin topraklarının toplamı Dersim’in iki ilçesi kadar. Akıl, Erdem, bilgi, teknoloji üretilirse Dersim’in de dünyanın en zengin memleketlerinden biri olması sağlanabilir.
Türlenin Kökeni’nin babası Charles Darwin diyorki; “güçlü olanlar değil, çağa ve çevreye uyum sağlayanlar hatatta kalır.” Bu yeni çağın adı yapay zeka çağıdır. Ya uyum sağlayacaksınız ya da yok olup gideceksiniz. Dün okuma-yazma bilmeyenler neyi ifade ediyorlarsa, yarın da YZ okur-yazarlığı olmayanlar aynı şeyi ifade edecektir.
YZ’nın fırsatlarından yararlananmaya, tehdit ve tehlikelerinden korunmaya hazırlanın.
Doğu Dersim’in en yiğit savaşçıları olan Hayradanların ve Demenanların, batı Dersim’in yürekli savaşçıları Koçuşaklıların ellerine mavzerlerini vererek sınırlarınıza bekçi dikseniz de engelleyemezsiniz. YZ Dersim’e, evinize ve size girecek.
Bu nedenle bu Dersim Çobanı’nı dinlemeyeceğinizi biliyorum ama bari siz büyük bilge Charles Darwin’i dinleyin. Luddist olmayın. Uyum sağlayın.
Yapay Zekanın yararlarından yararlanmayı, zararlarından korunmayı bir an evvel yaşam ilkeniz haline getirmenizde yarar var.
DERSİM ÇOBANI
